اوّلا ، اولى نيست ؛ پس تأمّل كن . [ چهارم اراده واجب تعالى ] الرابعة : أنّه تعالى « 1 » مريد و « 2 » كاره ؛ لأنّ تخصيص الأفعال « 3 » بإيجادها فى وقت دون وقت آخر لا بدّ من « 4 » مخصّص . چهارم از صفات ثبوتى آن است كه اللّه تعالى مريد و كاره است . از براى آنكه تخصيص افعال كه متعلّق است به ممكنات - مثل صور و اشكال - به ايجاد افعال در وقتى دون وقتى ديگر با مساوى بودن افعال در احوال نسبت به فاعل و قابل ، « 5 » ناچار است از مخصّصى ؛ جهت ايجاد شىء در وقتى دون وقتى ؛ از براى آنكه ممتنع است تخصيص بدون مخصّص و ممتنع است احتياج اللّه در فاعليت به امر خارجى . پس ناچار است از صفتى كه عين ذات باشد و آن صفت اراده است ، چنانچه مصنّف گفته : « هى « 6 » الإرادة » . مخفى نماند كه جمهور اختلاف كرده‌اند در آنكه اراده عين داعى است يا صفتى است مغاير علم و قدرت : اشاعره بر آن رفته‌اند كه اراده صفتى است كه مغاير علم و قدرت و ساير صفات است . و جماعتى از معتزله برآنند كه اراده علم با نفع است . و محقّق طوسى - قدّس اللّه سرّه - فرموده‌اند كه اراده نيست امرى ديگر سواى داعى ؛ يعنى اراده صفت زايد بر ذات نيست ، بلكه عين ذات است ؛ يعنى علم با نفع كه آن را داعى گويند . و صفات [ 10 ] ثبوتى عين ذات واجب الوجود است ، نه زايد بر ذات ، چنانچه

--> ( 1 ) . س : - أنّه تعالى . ( 2 ) . س : - و . ( 3 ) . س : للأفعال . ( 4 ) . س : - من . ( 5 ) . س : - نسبت به فاعل و قابل . ( 6 ) . س : هو .